Uzun süredir devam eden mevzuat çalışmalarında sona gelindi. 24 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği, Türk iş dünyasında sürdürülebilirlik yönetimini isteğe bağlı bir PR faaliyeti olmaktan çıkararak finansmana erişimin ve kurumsal yönetimin temel standardı haline getirdi. Yeni düzenleme; Avrupa Birliği Taksonomisi’nden farklı olarak Türkiye’nin yerel dinamiklerini de gözeterek ilk etapta 16 sektör ve 137 ekonomik faaliyeti kapsama alıyor. Türkiye’ye özgü olarak Tarım ve Turizm sektörleri de yeşil dönüşüm sürecine doğrudan dahil edilmiş durumda.

Şirketleri Ne Bekliyor? İşte 5 Adımda Yeni Dönem

Yönetmelik kapsamında Türk şirketlerinin uyum sağlaması gereken kritik süreçler ve atması gereken somut adımlar şu şekilde sıralanıyor:

1. Kapsam ve Faaliyet Taraması

Şirketlerin ilk olarak ürettikleri mal ve hizmetleri Yönetmeliğin Ek-1 listesinde yer alan 137 faaliyetle eşleştirmesi gerekiyor. Ancak uzmanlar, bir faaliyetin listede bulunmasının (“Uygun Faaliyet”) onun doğrudan “yeşil” kabul edildiği anlamına gelmediğini, teknik kriterlerin doğrulanmasının şart olduğunu dikkat çekiyor.

2. “Uyumlu Yeşil Faaliyet” İçin 3 Altın Kural

Bir ekonomik faaliyetin taksonomiye uyumlu sayılabilmesi için üç şart aynı anda karşılanması zorunlu kılınıyor:

  • Önemli Ölçüde Katkı: 6 temel çevresel hedeften (sera gazı azaltımı, iklim uyumu, su ve deniz kaynakları, döngüsel ekonomi, kirlilik kontrolü, biyoçeşitlilik) en az birine teknik kriterler düzeyinde katkı sağlamak.
  • Önemli Zarar Vermeme (DNSH): Katkı sağlanan hedef dışındaki diğer 5 çevresel hedefe zarar vermemek (Örn: Emisyonu düşüren bir tesisin su kaynaklarını kirletmemesi).
  • Asgari Sosyal Koruma: İnsan hakları, ILO standartları, İSG ve ulusal sosyal güvenlik mevzuatına tam uyum göstermek.

3. Finansal Verilerde “KPI” Ayrıştırması

Şirketlerin finansal raporlama altyapılarını taksonomi göstergelerine göre güncellemesi gerekiyor. İşletmeler, taksonomiye uyumlu faaliyetlerden elde ettikleri Hasılat (Revenue), Yatırım Harcamaları (CapEx) ve İşletme Giderleri (OpEx) oranlarını ayrı ayrı raporlayacak. Gönüllü raporlama yapan reel sektör firmaları için bu kalemlerde %10’luk bir muafiyet eşiği uygulanacak.

4. Bankaların “Yeşil Kredi” Şartı

Finans sektörüne (bankalar, sigorta şirketleri, portföy yönetim firmaları) 1 Ocak 2029’a kadar geçiş süresi tanınmış olsa da, bankalar kredi portföylerini raporlayabilmek adına kredi verecekleri firmalardan taksonomi uyum raporu talep edebilecek. Uygun koşullu yeşil krediye erişmek isteyen şirketlerin bu verileri sunması kritik hale gelecek.

5. Şeffaflık ve “Yeşile Boyama” Cezaları

Raporlamalar İklim Değişikliği Başkanlığı’nın Çevrimiçi Taksonomi Yönetim Sistemi üzerinden kamuya açık şekilde yürütülecek. Yanlış, eksik veya aldatıcı çevresel beyanlarda bulunan (“yeşile boyama / greenwashing”) firmalara İklim Kanunu kapsamında idari para cezaları uygulanacak.

Şirketler İçin Yol Haritası

Uzmanlar, yeni döneme hızlı adapte olmak isteyen şirketlere şu 4 adımı öneriyor:

  1. NACE Kodlarınızı Eşleştirin: Faaliyetlerinizi Yönetmelik Ek-1 listesiyle karşılaştırın.
  2. Kriterleri Takip Edin: İklim Değişikliği Başkanlığı’nın her yıl 15 Aralık’ta açıklayacağı güncel Teknik Tarama Kriterlerini inceleyin.
  3. Departmanlar Arası Entegrasyon Sağlayın: Çevre/sürdürülebilirlik birimleri ile CFO ve Hukuk ekiplerini ortak veri havuzunda buluşturun.
  4. Geçiş Planı Oluşturun: Tesislerinizi yeşil standartlara getirecek dönüşüm yatırımlarını (CapEx) şimdiden planlayın.

Detaylı bilgi: Türkiye Yeşil Taksonomisi Yönetmeliği – Resmî Gazete